مفهوم جمله بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ

پرينت
دسته: آموزش قرآن پیش مقدماتی سطح 2
نمایش از چهارشنبه, 16 آذر 1390 نوشته شده توسط فرشته (زهرا) بصراوی
خروجی PDFخروجی HTML

 صرف الفاظ يا تجزيه « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ »

« اِسْم » اسمی است مفرد به معنی نام، اسم که در اصل سمو بوده است. واو آن حذف شده و همزه وصل در ابتداي آن آمده است. همزه وصل در وسط جمله خوانده نمي شود و در « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ » به دليل تكرار زياد نوشته هم نمي شود.

«اِسْم» يك كلمه معرب است و علامت اِعراب در حرف آخر آن ظاهر مي شود. علّت تنوين نگرفتن آن مضاف بودن آن است. به عبارت ديگر « اِسْم » معرفه به اضافه است. زيرا به اسم « اَللّهِ » اضافه شده است.

« اَللّهِ » لفظ جلاله ، اسم، مفرد، مذكّر، معرب و معرفه است. نکات بيشتر درباره صرف لفظ جلاله در درس اوّل سطح 3 می آيد.

« الرَّحْمَنِ » اسم، مفرد، مذكّر، معرب ، معرفه به «ال» ، مشتق و صيغه مبالغه بر وزن فعلان ، از ريشه «رحم» و به معني بسيار بخشنده است.

« الرَّحيمِ » اسم، مفرد، مذكّر، معرب ، معرفه به «ال» ، مشتق و صيغه مبالغه بر وزن فعيل ، از ريشه «رحم» و به معني بسيار مهربان است.

اعراب الفاظ ، نحو يا ترکيب « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ »

« بِسْمِ » جار و مجرور متعلّق به فعل محذوف « اَبْدَءُ » است. باء حرف جرّ و اِسْمِ مجرور است. علامت جرّ كسره ظاهر است.

به جار و مجرور شبه جمله نيز گفته مي شود. شبه جمله جمله اي است كه متعلَّق آن حذف شده است.

جمله در زبان عربي يا با اسم شروع مي شود يا با فعل. اگر جمله با اسم شروع شود به آن جمله اسميّه مي گويند و اگر با فعل شروع شود به آن جمله فعليّه مي گويند.

« بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ » نيز يك جمله است. امّا چون با حرف جرّ « باء » شروع شده است بايد يك فعل يا شبه فعل را در تقدير بگيريم كه اين حرف جرّ و مجرورش به آن تعلّق گرفته است. اگر فعل در تقدير گرفته شود « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ » يك جمله فعليّه خواهد بود. مفسّرين غالباً فعل محذوف « اَبْدَءُ = شروع می کنم » را در تقدير گرفته اند.

« اَللّهِ » مضافٌ اِلَيْه و مجرور است. مضافٌ اِلَيْه هميشه مجرور است. علامت جرّ آن كسره ظاهر است.

« اَللّه » اسم جلاله خداوند موصوف واقع شده با دو اسم « الرَّحْمَنِ » و « الرَّحيمِ » توصيف شده است.

صفت در چهار مورد از موصوف تبعيّت مي كند: «مفرد و مثنّي و جمع بودن» ، «مذكّر و مؤنّث بودن» ، «معرفه و نكره بودن» و «اِعراب».

دو صفت « الرَّحْمَنِ » و « الرَّحيمِ » مانند « اَللّهِ » مفرد، مذكّر، معرفه و مجرور هستند. هر سه اين اسمها معرفه به ال هستند.

با توجّه به نکات صرف، نحو و معنی الفاظ جمله « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ » معنی فارسی آن مي شود: «به نام خداوند بسيار بخشنده و بسيار مهربان (شروع مي كنم)».

جدیدترین اخبار

  • چاپ کتاب مقدّمه ای بر فرهنگ اسلامی

    کتاب مقدّمه ای بر فرهنگ اسلامی در دو جلد توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ  رسيد. مدير سايت محقّق و مؤلّف اين کتاب است. جلد اوّل اين کتاب مشتمل بر کلّيّات فرهنگ شناسی، مبانی فرهنگ اسلامی، عناصر و مؤلّفه های فرهنگ اسلامی ناشی از دانشها و عقايد و باورهای اسلامی است. عناصر و مؤلّفه های فرهنگ اسلامی ناشی از قوانين حقوقی و اخلاقی اسلام در جلد دوّم اين کتاب ارائه شده است. شاخصهای توسعه فرهنگ اسلامی يکبار در ذيل هر يک از مؤلّفه های مربوطه آمده است و يکبار به طور کامل در انتهای جلد دوّم ارائه شده است. شاخصهای توسعه فرهنگ اسلامی ارائه شده در اين کتاب با بهره گيری از منابع اسلامی تهيّه و پيشنهاد شده است. مهمترين نکته قابل توجّه در اين کتاب تبيين رابطه دين و فرهنگ است. از آنجا که فرهنگ شناسان دين را يکی از عناصر فرهنگ به شمار می آورند. جايگاه دين الهی و رابطه آن با فرهنگ همواره ناشناخته مانده هرگز توضيح داده نشده بود. در اين کتاب با استناد به آيات قرآن کريم دين به دو معنا تعريف می شود. يکی دين الهی که مجموعه ای از معارف و دستورالعمهای نازل شده از جانب خداوند است و ديگری دين بشری که مجموعه عقايد و باورها و الگوها و روشها و آيين و رسوم مذهبی است که از طرف پيراوان هر يک از اديان الهی يا اديان بشری ارائه می شود. دين با معنای اوّل يعنی دين الهی ريشه فرهنگ است که از طرف فرهنگ شناسان مغفول واقع شده است و دين بشری با توجّه به تعاريف فرهنگ شناسان از فرهنگ عين يا بخشی از فرهنگ هر يک از جوامع بشری است.

     تلفن ثابت مؤسّسه : 02633412673 - دورنگار 02633404717 تلفن همراه: 09126650828 آدرس: بلوار امام خمينی (ره) (بلوار ارم) خيابان 309، پلاک 92، واحد 9

     
  • چاپ کتاب فلسفه و آثار سوگندهای خداوند درقرآن

     

    کتاب «فلسفه و آثار سوگندهای خداوند در قرآن» در انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ  رسيد. نويسنده اين کتاب

    خانم ندا خاکباز از اعضای مؤسّسه پژوهشی مکتب الزّهراء سلام الله عليها است. 

     
  • چاپ کتاب نهج البلاغه آموزشی جلد سوّم

     

     اوّلين کتاب انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ  رسيد. عنوان اين کتاب «نهج البلاغه آموزشی جلد سوم» است. اين کتاب متن درس نهج البلاغه

    ترم چهار و پنج است. متن، ترجمه، نکات مهمّ صرف و نحو، معنی فارسی الفاظ و جدول اعراب الفاظ خطبه های 2 - 15 نهج البلاغه در اين کتاب ارائه شده

    است. 

     
درس دوّم مفهوم جمله بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ
Templates Joomla 1.7 by Wordpress themes free

طراحی سایت: شرکت شبدیز