ويژگيهای فرهنگ اسلامی 3

پرينت
دسته: بدون گروه بندی
نمایش از پنج شنبه, 18 اسفند 1390 نوشته شده توسط فرشته (زهرا) بصراوی
خروجی PDFخروجی HTML

 

 

6- انتقال فرهنگ اسلامي سريع و نافذ است.

تاريخ نشر و اشاعه­ ي اسلام از زمان بعثت رسول خدا صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ تا اين زمان، بر قابليّت انتقال فرهنگ اسلامي دلالت دارد. اقدامات رسول خدا صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ و ائمه معصومين عَلَيْهِمُ السَّلامُ براي ترويج فرهنگ اسلامي، روايات متعدّدي که مسلمين را به آموختن و فرا دادن فرهنگ اسلامي دعوت مي­کند، علاقه­ ي شديد مسلمين به تشکيل حوزه هاي آموزشي، اعتراف مورّخين به کثرت آموزشگاهها در جوامع اسلامي (به تاريخ تمدن اسلام، جرجي زيدان و تمدن اسلام و عرب، گوستاو لوبون مراجعه شود.) و... دلايل بسيار محکمي براي انتقال پذيري فرهنگ اسلامي است. نکته­ ي مهم در اين موضوع قدرت نفوذ حقايق و دستورات الهي بر تازه مسلمانهاست. اکثر افراد و جوامعي که، به طور اختياري يا پس از شکست در جنگ، اسلام مي­ آوردند، تحت نفوذ عقايد و احکام اسلام شريف واقع مي­ شدند. گاهي نفوذ فرهنگ اسلامي موجب ترک بسياري از عادات و خويهايي مي­ شد که فرد يا جامعه از فرهنگ سابق خود دريافت کرده بود. البتّه از آنجا که قوانين و الگوهاي فرهنگ اسلامي از سوي فطرت انسانها مورد تأييد واقع مي­ شد، و بالعکس عدّه اي از اقدامات و خُلقياتي که جوامع با خود داشتند، و پس از اسلام آوردن از سوي دين تأييد مي­ شد، و افراد مجاز بودند همان عادات و خُلقيات را با خود داشته باشند، پذيرش فرهنگ اسلامي برای افراد و جوامع آسان می شد و تازه مسلمانها دچار تکلّف و سختي نمي­ شدند. حتّي مي­توان مدّعي عکس (تکلّف و سختي) شد، به عبارت ديگر دستورات الهي به گونه اي خاص واقعيات را براي افراد آسان مي­ کرد و موجب مي­ شد انسانها اعمالشان را بر اساس اقتضاآت فطري تنظيم کنند و از تنشها و تضادهاي دروني و عدم تعادلهاي رواني بکاهند.

7- فرهنگ اسلامي در چارچوب اصول و مباني ثابت خود به مبادله و معامله با فرهنگهاي ديگر مي­ پردازد.

هرگاه منظور ما از فرهنگ اسلامي مجموع عقايد و الگوهاي عمل جامعه­ ي اسلامي باشد، فرهنگ اسلامي تنها انتقال مي­ يابد و هرگز با فرهنگها و دينهاي ديگر به مبادله و معامله نمي­ پردازد. چنانکه رسول اکرم صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ در پاسخ به تقاضاي مشرکين مأمور شد تا به آنها چنين پاسخ دهد که: « لَکُم دِينُکُمْ وَ لِيَ دينِ» (کافرون/6). ولي مسلمين مي­ توانند در چارچوب عقايد و الگوهاي اسلامي به مبادله­ ي عناصر فرهنگي [دستاوردهاي علمي، هنري، صنعتي و ...] با فرهنگ تمام جوامع دنيا بپردازند. روايات متعدّدي از رسول خدا صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ و ائمه ­ي معصومين عَلَيْهِمُ السَّلامُ نقل شده است که مسلمين را به کسب علم از ديگران تشويق مي ­کند. در اين روايات هيچ گونه شرط زماني و مکاني و ديني لحاظ نشده است. به عبارت ديگر دستاوردهاي مثبت انسانها که مي­ تواند نيازهاي مسلمين را برآورده سازد، در هر کجاي جهان که باشد؛ از هر زمان و دوره اي که به جاي مانده باشد و از پيروان هر ديني، مي­تواند کسب شود. در اين باره مي­ توان به آيه­ ي 60 سوره­ ي انفال استناد کرد که مي­ فرمايد: « وَ اَعِدُّواْ لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَ مِن رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَ عَدُوَّكُمْ وَ ءَاخَرِينَ مِن دُونِهِمْ لَا تَعْلَمُونَهُمُ اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ وَ مَا تُنفِقُواْ مِن شَیْءٍ فِی سَبِيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيْكُمْ وَ اَنتُمْ لَا تُظْلَمُونَ و تا آنجا که مي­ توانيد نيرو اسبان سواري آماده کنيد تا دشمنان خدا و دشمنان خودتان و دشمنان ديگري را که نمي­ شناسيد و خداوند آنها را مي­ شناسد، بترسانيد. و آنچه را که در راه خدا هزينه مي­ کنيد به تمامي به شما باز گردانده شود و به شما ستم نمي­ شود.» و از رسول خدا صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ نقل شده است که فرمود: « اُطْلُبُوا الْعِلْمَ و لَو بِالصِّينِ"؛ طلب علم کنيد حتّي اگر مجبور باشيد به چين برويد. (مولي محسن کاشاني(ره)؛ محجةالبيضاء؛ 1/21) و حضرت علي عَلَيْهِ السَّلامُ فرمود: « الحِکْمَةُ ضَالَّةُ الْمُؤْمِنِ، فَخُذِ الْحِکْمَةَ وَ لَوْ مِنْ اَهلِ النِّفاقِ؛ حکمت گمشده­ ي مؤمن است. حکمت را فراگير هرچند از منافقان باشد». (نهج البلاغه؛ ترجمه­ ي سيد جعفر شهيدي؛373)

خلاصه و نتيجه گيري

1-    فرهنگ اسلامي عبارت است از: "مجموع عقايد، باورها، ارزشها، آداب و رسوم، الگوها، روش و شيوه هاي عمل متّخذ از قرآن کريم و سنّت معصومين عَلَيْهِمُ السَّلامُ ".

2-    فرهنگ يا دين رسول خدا صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ و دين اهل بيت عَلَيْهِمُ السَّلامُ با شريعت اسلام انطباق کامل دارد و عين فرهنگ اسلامي است، زيرا ايشان به تمام حقايقي که از جانب خداوند نازل شده بود ايمان داشتند و به تمام دستورات الهي عمل مي­ کردند. فرهنگ هريک از جوامع اسلامي اخصّ از فرهنگ اسلامي است و بايستي به خود آن جوامع نسبت داده شود.

3-    هرگاه معناي فرهنگ به دستاوردهاي بشر و ميراث اجتماعي بودن آن وسعت يابد، فرهنگ اسلامي عبارت خواهد بود از "مجموع آثار مثبت مادي و غير مادي جوامع اسلامي که افراد آن عقايد، باورها، ارزشها، آداب و رسوم، الگوها و شيوه هاي عمل خود را از قرآن کريم و سنّت معصومين عَلَيْهِمُ السَّلامُ اخذ نموده باشند و در پيروي از آن هيچ گونه کوتاهي عمدي بعمل نياوردند".

4-    اگر مجموع آثار وجود پر برکت حضرت ختمي مرتبت صَلَّي اللهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ و آثار به جاي مانده از اقدامات ائمه معصومين عَلَيْهِمُ السَّلامُ را به آثار مثبت ديگر مسلمين در طول تاريخ بيفزاييم، فرهنگ اسلامي يکي از غني­ ترين فرهنگهاي عالم خواهد شد که مي­ تواند چراغي فروزان براي حرکت ديگر مسلمين باشد.

5-    ويژگيهاي فرهنگ اسلامي عبارتند از:

-       منابع مورد اتّکا فرهنگ اسلامي [قرآن کريم که وحياني بودن آن مسجّل است و سنّت معصومين عَلَيْهِمُ السَّلامُ که امکان اقامه ­ي دين اسلام را در شرايط مختلف و اعصار گوناگون اثبات مي­ کند] در نوع خود بي­ نظير است.

-       اصول و مباني فرهنگ اسلامي ثابت است، بنابراين فرهنگ اسلامي با نوآوريها، خلّاقيتها و ابتکارات مسلمين زوال نمي­ يابد.

-       احکام، قوانين و الگوهاي ارائه شده در فرهنگ اسلامي روشن و کاملند.

-       فرهنگ اسلامي انسان را به سوي آگاهي و آزادي مسئولانه سوق مي­ دهد و او را از اطاعت و تمکين کورکورانه­ ي قواعد اجتماعي و فرهنگهاي رشد نايافته باز مي­ دارد.

-       فرهنگ اسلامي قابليّت جهاني شدن دارد.

-       انتقال فرهنگ اسلامي سريع و نافذ است. به عبارت ديگر از آنجا که فرهنگ اسلامي از سوي فطرت انسانها مورد تأييد واقع مي­ شود دين شريف اسلام بسياري از اقدامات و خلقيّات افراد را که ناشي از فطرت انساني ايشان بوده است - مي­ پذيرد و تأييد مي­ کند، پذيرش فرهنگ اسلامي از سوي افراد و جوامع آسان صورت مي­ گيرد و به سرعت در اعماق قلوب ايشان جايگزين مي­ شود.

-       فرهنگ اسلامي در چارچوب اصول و مباني ثابت خود به مبادله و معامله با فرهنگهاي ديگر مي­ پردازد.

جدیدترین اخبار

  • چاپ کتاب « بيان و شرح نهج البلاغه » 1

    کتاب « بيان و شرح نهج البلاغه »  نوشته فرشته (زهرا) بصراوی توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ رسيد. اين کتاب در سه بخش «بيان و شرح» ، «جدول اعراب الفاظ» و «معنی فارسی الفاظ» ارائه می شود. جلد اوّل به پانزده خطبه اوّل  اختصاص دارد.

     

    چاپ کتاب مقدّمه ای بر فرهنگ اسلامی

    کتاب مقدّمه ای بر فرهنگ اسلامی در دو جلد توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ  رسيد. مدير سايت محقّق و مؤلّف اين کتاب است. جلد اوّل اين کتاب مشتمل بر کلّيّات فرهنگ شناسی، مبانی فرهنگ اسلامی، عناصر و مؤلّفه های فرهنگ اسلامی ناشی از دانشها و عقايد و باورهای اسلامی است. عناصر و مؤلّفه های فرهنگ اسلامی ناشی از قوانين حقوقی و اخلاقی اسلام در جلد دوّم اين کتاب ارائه شده است. شاخصهای توسعه فرهنگ اسلامی يکبار در ذيل هر يک از مؤلّفه های مربوطه آمده است و يکبار به طور کامل در انتهای جلد دوّم ارائه شده است. شاخصهای توسعه فرهنگ اسلامی ارائه شده در اين کتاب با بهره گيری از منابع اسلامی تهيّه و پيشنهاد شده است. مهمترين نکته قابل توجّه در اين کتاب تبيين رابطه دين و فرهنگ است. از آنجا که فرهنگ شناسان دين را يکی از عناصر فرهنگ به شمار می آورند. جايگاه دين الهی و رابطه آن با فرهنگ همواره ناشناخته مانده هرگز توضيح داده نشده بود. در اين کتاب با استناد به آيات قرآن کريم دين به دو معنا تعريف می شود. يکی دين الهی که مجموعه ای از معارف و دستورالعمهای نازل شده از جانب خداوند است و ديگری دين بشری که مجموعه عقايد و باورها و الگوها و روشها و آيين و رسوم مذهبی است که از طرف پيراوان هر يک از اديان الهی يا اديان بشری ارائه می شود. دين با معنای اوّل يعنی دين الهی ريشه فرهنگ است که از طرف فرهنگ شناسان مغفول واقع شده است و دين بشری با توجّه به تعاريف فرهنگ شناسان از فرهنگ عين يا بخشی از فرهنگ هر يک از جوامع بشری است.

     

     تلفن ثابت مؤسّسه : 02633412673 - دورنگار 02633412673 تلفن همراه: 09126650828 آدرس: بلوار امام خمينی (ره) (بلوار ارم) خيابان 309، پلاک 92، واحد 9

     

     
  • چاپ کتاب جامعه شناسی دفاع مقدس و فرهنگ ايثارگری

    کتاب جامعه شناسی دفاع مقدّس و فرهنگ ايثارگری نوشته دکتر سيّد مهدی آقاپور توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ رسيد.

     

     

     
  • چاپ کتاب عضين ، نقد انديشه جريانهای تکفيری خشونت گرا در فهم قرآن

    کتاب عضين، نقد انديشه جريان های تکفيری خشونت گرا در فهم قرآن توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ  رسيد. نويسنده اين کتاب آقای دکتر سيد مهدی رحمتی است.وی مدت چهار سال درباره موضوع تحقيق نموده و تقريبا تمام منابع قابل دسترس را مورد بررسی و نقد قرار داده است. مطالب اين کتاب در دو جلد تنظيم شده است . جلد اوّل آن به مفهوم شناسی و بيان تاريخ پديداری و شکل گيری جريان های تکفيری خشونت گرا از ابتدا تا دوره معاصر اختصاص دارد. جلد دوم مشتمل بر آياتی از قرآن کريم است که جريان های تکفيری به آن استناد می کنند. نويسنده بعد از بيان آيات دلايل نقلی و عقلی در سوء برداشت جريان های تکفيری از آيات قرآن کريم را به طور مفصّل بيان می کند. 

     
ويژگيهای فرهنگ اسلامی 3
Templates Joomla 1.7 by Wordpress themes free

طراحی سایت: شرکت شبدیز