درس دهم: مفاهيم آيه 7 سوره حمد

پرينت
دسته: بدون گروه بندی
نمایش از چهارشنبه, 11 بهمن 1391 نوشته شده توسط فرشته (زهرا) بصراوی
خروجی PDFخروجی HTML

جدول صرف، معنی و نحو الفاظ و ترکيبهای آيه 7 سوره حمد

صِرٰاطَ ٱلَّذِينَ اَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ ٱلْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لاَ ٱلضّٰالِّينَ ﴿7﴾

کلمه

صرف

معنی

نحو

صِراطَ

اسم، غير مصدر، معرفه به اضافه، مفرد، معرب،

راه

بَدَل از صِراط اوّل، تابع، منصوب، نشانه نصب فتحه ظاهر در حرف آخر، مضاف

اَلَّذينَ

اسم، موصول خاص، جمع مذکّر، معرفه، مبنی بر فتح،

کسانی که

مضافٌ اِلَيْه، محلّاً مجرور

اَنْعَمْتَ

فعل ماضی، ثلاثی مزيدٌ فيه، باب اِفْعال، ريشه نعم، مفرد مذکّر مخاطب، مبنی بر سکون به دليل اتّصالش به ضمير رفعی، معلوم، متعدّی

نعمت دادی

فعل، فاعل

تَ ضمير متّصل محلّاً مرفوع

جمله صله محلّی از اعراب ندارد.

ــ

جار و مجرور متعلّق به اَنْعَمْتَ

عَلیٰ

حرف جرّ، مبنی بر سکون

به، بر

جارّ

هُمْ

اسم، ضمير متّصل جمع مذکّر غايب، معرفه، مبنی بر سکون،

آنان

محلّاً مجرور به حرف جرّ

غَيْرِ

اسم، دائم الاضافه، معرب، مفرد، مذکّر

به جز، غير از

بَدَل از اسم موصول (يا صفت) اَلَّذينَ، تابع، مجرور، نشانه جرّ کسره

اَلْمَغْضوبِ

اسم، مشتق، اسم مفعول از ريشه غضب، مفرد، معرب، معرفه

غضب شده، مورد خشم

مضافٌ اِلَيْه، مجرور، نشانه جرّ کسره ظاهر

عَلیٰ

حرف جرّ، مبنی بر سکون

به، بر

جارّ

جار و مجرور متعلّق به اَلْمَغْضُوب

هُمْ

اسم، ضمير متّصل جمع مذکّر غايب، معرفه، مبنی بر سکون،

آنان

محلّاً مجرور به حرف جرّ

وَ

حرف عطف، مبنی بر فتح

و

 

لا

حرف نفی، مبنی بر سکون

نه

زائد و تأکيد

الضّالِّينَ

اسم، مشتق، اسم فاعل از ريشه ضلل، مضاعف، جمع مذکّر، معرفه، معرب

گمراهان

معطوف بر اَلْمَغْضُوبِ، تابع، مجرور، نشانه جرّ ياء

نکات مهمّ نحوی اين جدول عبارتند از: «بَدَل» و «لا زائد». نکات مهمّ صرفی اين جدول عبارتند از: اسم موصول، فعل ثلاثی مزيدٌ فيه باب اِفْعال، ضمير متّصل جرّی يا نصبی «هُمْ» جمع مذکّر غايب، اسم مفعول از ثلاثی مجرّد.

توابع «بَدَل»

«بَدَل» يکی از نقشهای تَبَعی است. يعنی اِعراب آن هميشگی نيست. اِعرابِ «بَدَل» بستگی به اِعراب اسم يا جمله ای دارد که از آن تبعيّت می کند. در تعريف بدل می گويند: «بَدَل» اسم يا جمله­ اي است كه اسم يا جمله پيش از خود را توضيح مي­ دهد. «بَدَل» بر خلاف توابع ديگر مقصود از حكم موجود در جمله است. اسم يا جمله­ اي كه «بَدَل» از آن تبعيّت مي­ كند «مُبْدَلٌ مِنْه» نام دارد. «بَدَل» تنها در اِعراب از «مُبْدَلٌ مِنْه» تبعيّت مي­ كند.

«بَدَل» بر چهار قسم است:

1- «بَدَل كلّ از كلّ» كه به آن «بَدَل مطابق» نيز گفته مي­ شود. در اين قسم «بَدَل» هيچ تفاوتي با «مُبْدَلٌ مِنْه» ندارد و به جاي تمام «مُبْدَلٌ مِنْه» مي­ آيد. در اين قسم ممكن است «بَدَل» براي تفصيل و توضيح «مُبْدَلٌ مِنْه» كه مجمل و مختصر است بيايد در آن صورت به آن «بَدَل تفصيل» نيز مي­ گويند. مانند: «صِراطَ» در آيه 7 سوره حمد که بَدَل از «الصِّراطَ» در آيه 6 سوره حمد است.

2- «بَدَل جُزء از كلّ» كه در آن «بَدَل» جُزء يا بعض يا قسمتي از «مُبْدَلٌ مِنْه» است. در اين قسم از «بَدَل» بايد ضميري در «بَدَل» باشد كه به «مُبْدَلٌ مِنْه» برگردد.

3- «بَدَل اشتمال» كه در آن «بَدَل» يكي از متعلّقات «مُبْدَلٌ مِنْه» است و «مُبْدَلٌ مِنْه» نسبت به آن شمول دارد ولي «بَدَل» جُزء يا قسمتي از «مُبْدَلٌ مِنْه» نيست و زوال آن از «مُبْدَلٌ مِنْه» ممكن است. در اين قسم از «بَدَل» نيز بايد ضميري در «بَدَل» باشد كه به «مُبْدَلٌ مِنْه» برگردد.

4- «بَدَل مباين» كه دو قسم است: يكي «بَدَل غلط» و آن بَدَلي است كه مغاير با «مُبْدَلٌ مِنْه» است و هيچ ارتباطي با آن ندارد و از روي اشتباه يا فراموشي به جاي آن آمده است. قسم ديگر «بَدَل بِداء يا بَدَل پشيماني» است و آن بَدَلي است كه براي مبالغه مي­ آيد.

جدیدترین اخبار

  • چاپ کتاب « بيان و شرح نهج البلاغه » 1

    کتاب « بيان و شرح نهج البلاغه »  نوشته فرشته (زهرا) بصراوی توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ رسيد. اين کتاب در سه بخش «بيان و شرح» ، «جدول اعراب الفاظ» و «معنی فارسی الفاظ» ارائه می شود. جلد اوّل به پانزده خطبه اوّل  اختصاص دارد.

     

    چاپ کتاب مقدّمه ای بر فرهنگ اسلامی

    کتاب مقدّمه ای بر فرهنگ اسلامی در دو جلد توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ  رسيد. مدير سايت محقّق و مؤلّف اين کتاب است. جلد اوّل اين کتاب مشتمل بر کلّيّات فرهنگ شناسی، مبانی فرهنگ اسلامی، عناصر و مؤلّفه های فرهنگ اسلامی ناشی از دانشها و عقايد و باورهای اسلامی است. عناصر و مؤلّفه های فرهنگ اسلامی ناشی از قوانين حقوقی و اخلاقی اسلام در جلد دوّم اين کتاب ارائه شده است. شاخصهای توسعه فرهنگ اسلامی يکبار در ذيل هر يک از مؤلّفه های مربوطه آمده است و يکبار به طور کامل در انتهای جلد دوّم ارائه شده است. شاخصهای توسعه فرهنگ اسلامی ارائه شده در اين کتاب با بهره گيری از منابع اسلامی تهيّه و پيشنهاد شده است. مهمترين نکته قابل توجّه در اين کتاب تبيين رابطه دين و فرهنگ است. از آنجا که فرهنگ شناسان دين را يکی از عناصر فرهنگ به شمار می آورند. جايگاه دين الهی و رابطه آن با فرهنگ همواره ناشناخته مانده هرگز توضيح داده نشده بود. در اين کتاب با استناد به آيات قرآن کريم دين به دو معنا تعريف می شود. يکی دين الهی که مجموعه ای از معارف و دستورالعمهای نازل شده از جانب خداوند است و ديگری دين بشری که مجموعه عقايد و باورها و الگوها و روشها و آيين و رسوم مذهبی است که از طرف پيراوان هر يک از اديان الهی يا اديان بشری ارائه می شود. دين با معنای اوّل يعنی دين الهی ريشه فرهنگ است که از طرف فرهنگ شناسان مغفول واقع شده است و دين بشری با توجّه به تعاريف فرهنگ شناسان از فرهنگ عين يا بخشی از فرهنگ هر يک از جوامع بشری است.

     

     تلفن ثابت مؤسّسه : 02633412673 - دورنگار 02633412673 تلفن همراه: 09126650828 آدرس: بلوار امام خمينی (ره) (بلوار ارم) خيابان 309، پلاک 92، واحد 9

     

     
  • چاپ کتاب جامعه شناسی دفاع مقدس و فرهنگ ايثارگری

    کتاب جامعه شناسی دفاع مقدّس و فرهنگ ايثارگری نوشته دکتر سيّد مهدی آقاپور توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ رسيد.

     

     

     
  • چاپ کتاب عضين ، نقد انديشه جريانهای تکفيری خشونت گرا در فهم قرآن

    کتاب عضين، نقد انديشه جريان های تکفيری خشونت گرا در فهم قرآن توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ  رسيد. نويسنده اين کتاب آقای دکتر سيد مهدی رحمتی است.وی مدت چهار سال درباره موضوع تحقيق نموده و تقريبا تمام منابع قابل دسترس را مورد بررسی و نقد قرار داده است. مطالب اين کتاب در دو جلد تنظيم شده است . جلد اوّل آن به مفهوم شناسی و بيان تاريخ پديداری و شکل گيری جريان های تکفيری خشونت گرا از ابتدا تا دوره معاصر اختصاص دارد. جلد دوم مشتمل بر آياتی از قرآن کريم است که جريان های تکفيری به آن استناد می کنند. نويسنده بعد از بيان آيات دلايل نقلی و عقلی در سوء برداشت جريان های تکفيری از آيات قرآن کريم را به طور مفصّل بيان می کند. 

     
درس دهم: مفاهيم آيه 7 سوره حمد
Templates Joomla 1.7 by Wordpress themes free

طراحی سایت: شرکت شبدیز