درس دهم: شناخت موصوف و صفت و جدول اعراب الفاظ «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ »

پرينت
دسته: آموزش قرآن پیش مقدماتی سطح 1
نمایش از جمعه, 18 آذر 1390 نوشته شده توسط فرشته (زهرا) بصراوی
خروجی PDFخروجی HTML

  در آيه « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ » دو کلمه « الرَّحْمَنِ» و « الرَّحيمِ» کلمه « اَلله » را توصيف می کنند. به اين دو کلمه صفت و به کلمه «الله» موصوف گفته می شود.

اين دو کلمه ارتباطی با يکديگر ندارند و هر يک به تنهايی صفت الله هستند. صفت در جمله يک نقش اصلی نيست و مفهوم جمله با نبودن آن تغيير نمی کند. صفت تنها موصوف خود را توصيف می کند. نقش صفت يک نقش تَبَعی است و از اين جهت به آن تابع = پيرو گفته می شود. صفت در چهار چيز از موصوف تبعيّت می کند. در «اِعراب» ، در «معرفه و نکره بودن» ، در « مفرد و مثنّی و جمع بودن» و در «مذکّر و مؤنّث بودن»

« الرَّحْمَنِ» و « الرَّحيمِ» مجرور هستند چون « اَللهِ » مجرور است. «اَللهِ» به دليل مضافٌ اِلَيْه بودن مجرور است، ولی صفتهای آن به دليل تَبَعيّت از اِعراب «الله» مجرور شده اند. گفته می شود:

« اَللهِ - مضافٌ اِلَيْه ، مجرور، نشانه جرّ کسره ظاهر در حرف آخر آن. «اَلرَّحْمَنِ – صفت اَلله تابع، مجرور، نشانه جرّ کسره ظاهر در حرف آخر آن» «اَلرَّحيمِ – صفت اَلله تابع، مجرور، نشانه جرّ کسره ظاهر در حرف آخر آن »

صفت می تواند يک اسم باشد يا يک جمله يا شبه جمله. در درسهای بعد در اين باره بيشتر توضيح داده می شود. اگر صفت يک اسم باشد بايد غالباً يک اسم مشتق باشد. اسم مشتق اسمی است که ريشه فعل دارد. مانند الرَّحْمَنِ و الرَّحيمِ که ريشه هر دو آنها «رَحِمَ = بخشيد، مهربانی کرد» است. مشتق بودن يک اصطلاح در علم صرف است. درس آينده درباره علم صرف و اصطلاح مشتق است.

با توضيحات بالا بررسی ترکيب های جمله « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ » تمام می شود. اگر به ما بگويند: جمله « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ » را ترکيب کنيد. در پاسخ می توانيم آموخته های خود را در جدول زير بياوريم

جدول اعراب الفاظ « بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحيمِ »

       بِـــــسْمِ                  اللّهِ           الرَّحْمَنِ       الرَّحيمِ

باء مکسور

حرف جرّ

اِسْمِ مجرور به حرف جرّ باء

اللهِ مضافٌ اِلَيْه مجرور، اِسْمِ مضاف

اَلرَّحْمَنِ صفت اللهِ تابع ، مجرور

اَلرَّحيمِ صفت اللهِ تابع ، مجرور

نشانه جرّ کسره ظاهر در حرف آخر اِسْمِ

جار و مجرور متعلّق به فعل محذوف به معنی « شروع می کنم »

نشانه جرّ کسره ظاهر در حرف آخر اَللهِ

نشانه جرّ کسره ظاهر در حرف آخر الرَّحْمَنِ

نشانه جرّ کسره ظاهر در حرف آخر الرَّحيمِ

 

 

جدیدترین اخبار

  • چاپ کتاب « بيان و شرح نهج البلاغه » 1

    کتاب « بيان و شرح نهج البلاغه »  نوشته فرشته (زهرا) بصراوی توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ رسيد. اين کتاب در سه بخش «بيان و شرح» ، «جدول اعراب الفاظ» و «معنی فارسی الفاظ» ارائه می شود. جلد اوّل به پانزده خطبه اوّل  اختصاص دارد.

     

    چاپ کتاب مقدّمه ای بر فرهنگ اسلامی

    کتاب مقدّمه ای بر فرهنگ اسلامی در دو جلد توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ  رسيد. مدير سايت محقّق و مؤلّف اين کتاب است. جلد اوّل اين کتاب مشتمل بر کلّيّات فرهنگ شناسی، مبانی فرهنگ اسلامی، عناصر و مؤلّفه های فرهنگ اسلامی ناشی از دانشها و عقايد و باورهای اسلامی است. عناصر و مؤلّفه های فرهنگ اسلامی ناشی از قوانين حقوقی و اخلاقی اسلام در جلد دوّم اين کتاب ارائه شده است. شاخصهای توسعه فرهنگ اسلامی يکبار در ذيل هر يک از مؤلّفه های مربوطه آمده است و يکبار به طور کامل در انتهای جلد دوّم ارائه شده است. شاخصهای توسعه فرهنگ اسلامی ارائه شده در اين کتاب با بهره گيری از منابع اسلامی تهيّه و پيشنهاد شده است. مهمترين نکته قابل توجّه در اين کتاب تبيين رابطه دين و فرهنگ است. از آنجا که فرهنگ شناسان دين را يکی از عناصر فرهنگ به شمار می آورند. جايگاه دين الهی و رابطه آن با فرهنگ همواره ناشناخته مانده هرگز توضيح داده نشده بود. در اين کتاب با استناد به آيات قرآن کريم دين به دو معنا تعريف می شود. يکی دين الهی که مجموعه ای از معارف و دستورالعمهای نازل شده از جانب خداوند است و ديگری دين بشری که مجموعه عقايد و باورها و الگوها و روشها و آيين و رسوم مذهبی است که از طرف پيراوان هر يک از اديان الهی يا اديان بشری ارائه می شود. دين با معنای اوّل يعنی دين الهی ريشه فرهنگ است که از طرف فرهنگ شناسان مغفول واقع شده است و دين بشری با توجّه به تعاريف فرهنگ شناسان از فرهنگ عين يا بخشی از فرهنگ هر يک از جوامع بشری است.

     

     تلفن ثابت مؤسّسه : 02633412673 - دورنگار 02633412673 تلفن همراه: 09126650828 آدرس: بلوار امام خمينی (ره) (بلوار ارم) خيابان 309، پلاک 92، واحد 9

     

     
  • چاپ کتاب جامعه شناسی دفاع مقدس و فرهنگ ايثارگری

    کتاب جامعه شناسی دفاع مقدّس و فرهنگ ايثارگری نوشته دکتر سيّد مهدی آقاپور توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ رسيد.

     

     

     
  • چاپ کتاب عضين ، نقد انديشه جريانهای تکفيری خشونت گرا در فهم قرآن

    کتاب عضين، نقد انديشه جريان های تکفيری خشونت گرا در فهم قرآن توسّط انتشارات نامه مکتب الزّهراء سلام الله عليها به چاپ  رسيد. نويسنده اين کتاب آقای دکتر سيد مهدی رحمتی است.وی مدت چهار سال درباره موضوع تحقيق نموده و تقريبا تمام منابع قابل دسترس را مورد بررسی و نقد قرار داده است. مطالب اين کتاب در دو جلد تنظيم شده است . جلد اوّل آن به مفهوم شناسی و بيان تاريخ پديداری و شکل گيری جريان های تکفيری خشونت گرا از ابتدا تا دوره معاصر اختصاص دارد. جلد دوم مشتمل بر آياتی از قرآن کريم است که جريان های تکفيری به آن استناد می کنند. نويسنده بعد از بيان آيات دلايل نقلی و عقلی در سوء برداشت جريان های تکفيری از آيات قرآن کريم را به طور مفصّل بيان می کند. 

     
متن درس 10
Templates Joomla 1.7 by Wordpress themes free

طراحی سایت: شرکت شبدیز